به گزارش ترجمان صبح، مسکن یا سرپناه در کنار غذا و خوراک از نیازهای اساسی همه موجودات به ویژه انسان برای تامین امنیت، زادآوری، آسایش و رفاه خود و خانواده بوده و با وجود سیر تکاملی آن از دوران غارنشینی انسان های نخستین تا آپارتمان نشینی زمان کنونی همچنان از مهمترین دغدغه های جوامع بشری به شمار می رود.

مسکن از مهمترین عناصر تشکیل دهنده کانون خانواده، ذهن و افکار بشر را از ابتدای خلقت تاکنون برای برقراری رابطه خانوادگی و حفظ کیان خانواده درگیر خود کرده و همواره با آن دست به گریبان بوده است.

صاحب خانه شدن در دوران های گذشته شاید کار زیاد سخت و شاقی به نظر نمی آمد، زیرا که بشر می توانست با استفاده از امکانات و طبیعت پیرامون خود سرپناهی را برای خود و خانواده تهیه کند، اما در زمان کنونی تامین این نیاز به آمال و آرزویی تبدیل شده که دست یافتن به آن بدون حمایت های اطرافیان و دولت به سختی امکان پذیر می شود.

در سالیان اخیر دولت ها برای صاحب خانه دار شدن مردم طرح های تشویقی مختلفی مانند مسکن مهر، اقدام ملی تامین مسکن و در دولت سیزدهم طرح جهش تولید مسکن را اجر می کند تا افراد فاقد مسکن بتوانند با استفاده از این مزایای این طرح ها به آرزوی خود برای داشتن سرپناه دست پیدا کنند.

در سالیان اخیر دولت ها برای صاحب خانه دار شدن مردم طرح های تشویقی مختلفی مانند مسکن مهر، اقدام ملی تامین مسکن و در دولت سیزدهم طرح جهش تولید مسکن را اجر می کند تا افراد فاقد مسکن بتوانند با استفاده از این مزایای این طرح ها به آرزوی خود برای داشتن سرپناه دست پیدا کنند.

عملیات اجرایی واحدهای طرح جهش تولید و تامین مسکن با هدف احداث سالیانه یک میلیون واحد مسکونی امسال در سراسر کشور به طور رسمی آغاز و قانون پرداخت تسهیلات ۳۶۰ هزار میلیارد تومانی بانک ها به بخش مسکن که ذیل طرح جهش تولید و تامین مسکن قرار می‌گیرد، ابلاغ شده است.

متقاضیان برای شرکت در این طرح باید تا ۲۸ آبان در سامانه جامع طرح های حمایتی مسکن به نشانی saman.mrud.ir ثبت نام کنند و کسانی که بر اساس شرایط، حائز شرایط دریافت مسکن باشند از طریق پیامک به آنها اطلاع‌رسانی می‌شود تا بقیه مراحل ثبت‌نام را طی کنند.

تاکید استاندار آذربایجان شرقی بر تامین زمین و ارایه تسهیلات بانکی در طرح جهش تولید مسکن

استاندار آذربایجان شرقی با تاکید بر حل موانع اساسی تولید مسکن در استان بویژه تامین زمین و ارایه تسهیلات بانکی می گوید: تامین زمین مشکلی اصلی طرح‌های تولید مسکن در این استان بوده و وضعیت اراضی موجود و مناسب برای ساخت مسکن باید به صورت شفاف و روشن مشخص شود.

زین العابدین رضوی خرم، با بیان اینکه مدیران این حوزه باید در خصوص طرح‌های اقدام ملی مسکن و جهش تولید مسکن به مردم اطلاع‌رسانی دقیق کنند، می افزاید: برای متقاضیان این طرح ها در تبریز باید از بافت‌های فرسوده یا شهرهای پیرامونی مانند سهند و شهریار استفاده کرد و واحدهای مسکونی جدید به هیچ عنوان نباید خارج از حریم شهر ساخته شود.

وی با تاکید بر همراهی بانک‌ها با متقاضیان و تولیدکنندگان مسکن در اجرای این طرح ها، اظهار می کند: مدیران بانک‌ها در استان باید کمک کنند تا هیچ پروژه‌ای به خاطر مشکلات مالی متوقف نشود.

استاندار آذربایجان شرقی با بیان اینکه هنوز اطلاع‌رسانی دقیقی در جامعه از طرح‌های تولید مسکن نشده است، می گوید: با توجه به ذهنیتی که مردم از مسکن مهر با تمام محاسن و معایب آن دارند، لازم است طرح‌های جدید مسکن به صورت شفاف و دقیق به مردم اطلاع‌رسانی شود.

خرم، ادامه می دهد: با تشریح سیاست‌های مربوط به حوزه مسکن وزارت مسکن و راه و شهرسازی و ایجاد جذابیت و انگیزه برای متقاضیان طرح های تولید مسکن باید از این فرصت برای خدمت به مردم استفاده کرد.

سهمیه آذربایجان‌شرقی در طرح جهش تولید مسکن ساخت ۲۰۰ هزار واحد است

مدیرکل راه و شهرسازی آذربایجان‌شرقی نیز با بیان اینکه ثبت‌نام از متقاضیان طرح جهش تولید مسکن در این استان از ۲۸ مهر همزمان با سراسر کشور آغاز شده و به صورت شبانه روزی به مدت یک ماه ادامه دارد، می گوید: سهمیه این استان در این طرح در دولت سیزدهم ساخت ۲۰۰ هزار واحد است.

ابوالقاسم سلطانی، می افزاید: در سال اول اجرای این طرح در سال جاری سهمیه این استان ساخت ۵۰ هزار واحد بوده و در زمان کنونی امکان ثبت نام در این طرح در ۲۸ شهر و ۲ شهر جدید مربوط به شهر تبریز (شهر جدید سهند و شهریار ) فراهم است.

وی اظهار می کند: در راستای اجرای برنامه احداث یک میلیون واحد مسکونی در سال ۱۴۰۰ در کشور،  برنامه ریزی لازم در این استان انجام شده و اراضی مورد نیاز برای ساخت آن در حال شناسایی و تامین است.

مدیرکل راه و شهرسازی آذربایجان‌شرقی با اشاره به اینکه تمام مزایای طرح جهش تولید مسکن شامل متقاضیان طرح اقدام ملی مسکن نیز می شود، می گوید: برنامه ریزی های لازم برای شناسایی و تامین اراضی در بقیه شهرهای استان که در سهمیه اولیه وجود ندارند در حال انجام بوده و در مراحل بعدی برای آنها نیز سهمیه ثبت نام ایجاد خواهد شد و از طریق مبادی رسمی اطلاع رسانی می شود.

سلطانی، ادامه می دهد: متقاضیان برای استفاده از مزایای این طرح می توانند با مراجعه به سامانه saman.mrud.ir و مطالعه شرایط، وارد مراحل ثبت نام شده و بدون هیچ محدودیتی از نظر ظرفیت واحدها اقدام به ثبت نام کنند.

وی یادآوری می کند: شرایط متقاضیان برای بهره مندی از مزایای طرح جهش تولید مسکن همان شرایط طرح اقدام ملی مسکن یعنی داشتن فرم (ج) سبز، نداشتن مالکیت، تاهل (غیر از زنان سرپرست خانوار  و زنان خود سرپرست با ۳۵ سال سن به بالا و نخبگان علمی و افراد دارای معلولیت جسمی و حرکتی) و داشتن حداقل پنج سال سابقه سکونت در شهر مورد تقاضا است.

مدیرکل راه و شهرسازی آذربایجان‌شرقی می گوید: پس از ثبت نام اولیه متقاضیان و مقارن با پایان مهلت، پالایش اطلاعات انجام شده و افرادی که واجد شرایط دریافت مسکن شده اند از طریق ارسال پیامک به آنها اطلاع رسانی می شود تا سایر مراحل را طی کنند.

سلطانی می افزاید: اجرای طرح جهش تولید مسکن زمینه توسعه عمرانی و حل مشکل مسکن اقشار نیازمند، ضعیف و محروم را در شهرهای مختلف استان مرتفع خواهد کرد.

وی با اشاره به ادامه اجرای طرح اقدام ملی مسکن در استان نیز یادآوری می کند: سهمیه استان از این طرح حدود ۴۰ هزار واحد بوده که تاکنون ۶ هزار و ۲۵۱ پروژه به متقاضیان تایید شده تخصیص یافته است.

سلطانی، ادامه می دهد: تاکنون در این طرح ۷۳ هزار متقاضی در استان ثبت‌نام کرده‌اند که از این تعداد هشت هزار و ۴۱۵ متقاضی، واجد شرایط تشخیص داده شده و هفت هزار و ۸۱۴ نفر نسبت به افتتاح حساب اقدام کرده‌اند.

چهار هزار و ۸۴۰ واحد مسکن در شهرهای زیر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت آذربایجان شرقی احداث می شود

مدیرکل بنیاد مسکن آذربایجان‌شرقی نیز با بیان اینکه این بنیاد متولی اجرای طرح اقدام ملی مسکن در شهرهای زیر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت در استان است، می گوید: در راستای اجرای این طرح و بر اساس سهمیه اعلام شده، چهار هزار و ۸۴۰ واحد مسکن در ۴۷ شهر استان ساخته می شود.

حافظ باباپور، می افزاید: هم اکنون زمین مورد نیاز برای احداث یک هزار و ۶۲۸ واحد در ۳۰ شهر استان از سوی اداره کل راه و شهرسازی اختصاص یافته و به این بنیاد تحویل شده است.

وی اظهار داشت: در این طرح ۱۷ هزار و ۱۳۶ متقاضی ثبت نام کرده بودند که از این تعداد ۴۷۹ نفر واجد شرایط شناخته شدند و ۴۷۳ نفر از آنان نیز مبلغ آورده خود به میزان ۴۰ میلیون تومان را واریز کرده اند.

باباپور، با اشاره به اینکه عملیات اجرایی ۷۴ واحد در طرح اقدام ملی مسکن در این استان آغاز شده است، ادامه می دهد: ۱۸۷ متقاضی واجد شرایط در این طرح اقدام به اخذ پروانه کرده اند.

وی یادآوری می کند: هم اکنون مشکل خاصی برای اجرای طرح اقدام ملی مسکن وجود ندارد و اگر نواقصی هم داشته باشد در طول اجرای آن با همکاری دستگاه های متولی و متقاضان برطرف می شود.

ضرورت برخورداری حاشیه نشینان از طرح جهش تولید مسکن 

عضو هیات علمی گروه شهرسازی دانشگاه تبریز نیز با تاکید بر لزوم توجه بیشتر در این طرح به بافت حاشیه نشین و فرسوده تبریز ، اظهار می‌کند: طی چندین سال گذشته حدود ۲۰ قانون، بخشنامه، سند و دستورالعمل در حوزه‌ی بازآفرینی شهری که شامل حاشیه نشینی و بافت فرسوده می‌شود، به دولت فرستاده شده است که مهم ترین آن سند ملی توانمندی و حفظ صیانت بافت‌های مسئله‌دار و ناکارآمد شهری است.

فریدون بابایی اقدم ادامه می‌دهد: هشت راهبرد به دنبال ماده ۱۶ قانون حفظ بافت‌های مسئله‌دار و ناکارآمد مطرح شده است که در این هشت راهبرد بر نقش سازمان‌های مردم نهاد تاکید شده است که به علت گستردگی کار دولت، از ظرفیت‌های سمن‌ها نیز استفاده شود.

وی با اشاره به نحوه‌ مدیریت شهری بافت فرسوده در کشورهای دیگر، می‌گوید: نقش آفرینی سازمان‌های مردم نهاد در این زمینه در کشورهایی مثل فیلیپین، آفریقا، هند و … سابقه‌ی طولانی دارد، اما تاکنون در ایران این موضوع مطرح نشده و ما معتقد هستیم که باید این تشکل ملی را راه اندازی کنیم چرا که ما در یک سیستمی زندگی می‌کنیم که تصمیم‌گیری دانشگاهیان و نخبگان نقشی پررنگی ندارند.

بابایی اقدم خاطرنشان می‌کند: در سازمان ملل ایده‌ی جالبی تحت عنوان «فشارسنج مسکن» وجود دارد که مجموعه‌ای از شاخص‌ها را امتیازبندی کرده اند که از جمله شاخص‌های مهم در جامعه ما این است که به سازمان های مدنی توجه کنیم که به‌عنوان نمونه در بحث مسکن مهر است که یک سرمایه‌گذاری بزرگی بود و چند میلیون واحد مسکونی احداث شد، از شورای شهر و دانشگاهیان نظری خواسته نشد که در نتیجه این فرصت تاریخی را از دست دادیم و اگر دولت به نظرات سازمان‌های مدنی توجه داشت، حداقل ۲۰ درصد آن مسکن‌ها به بافت فرسوده اختصاص می‌یافت و ما شاهد پاک شدن بافت فرسوده از نقشه‌ تبریز می‌شدیم.

وی اضافه می کند: براساس ماده ۱۲ این طرح باید جاهای خالی چسبیده به سکونتگاه های غیر رسمی شهرها نیز مد نظر باشد اما اکنون هیچ جای خالی در شهر تبریز وجود ندارد.

وی با اشاره به اینکه در تبریز علاوه بر بافت فرسوده و ناپایدار، وضعیت توپوگرافی محل و خط گسل نیز وجود دارد، می‌گوید: سهم شهر تبریز از چهار میلیون واحدی که در طرح جهش تولید مسکن مطرح شده است، حدود ۷۰ هزار واحد است که در شهر جدید سهند و شهرک شهریار ایجاد خواهد شد و ما نگران این موضوع هستیم که به دلیل نبود فضا در داخل شهر و مخصوصا در بافت فرسوده، بازهم سر ساکنان بافت فرسوده و حاشیه نشین بی کلاه بمانند و معتقد هستیم که این موضوع باید به گوش دولت برسد.

رئیس کمیسیون معماری و شهرسازی شورای شهر تبریز، یکی از راهکارهای تحقق طرح جهش تولید مسکن را درجاسازی عنوان کرده و توضیح می دهد: در بحث درجاسازی باید فاز به فاز جلو برویم که شاید برای دولت کار سختی باشد، زیرا کارهای زیادی از جمله ممیزی و … باید انجام شود اما به هرحال کاری خوب است که به سختی انجام شود.

وی ادامه می‌دهد: به طور کلی ۲۵۵ هزار قطعه از ۳۴۶ هزار قطعه‌ی موجود در تبریز (۷۴ درصد) قطعات مسکونی هستند که از این تعداد حدود ۲۰ هزار قطعه متراژی زیر ۵۰ متر مربع دارند پس اگر قرار باشد ۷۰ هزار واحد از طرح ۴ میلیونی دولت به تبریز اختصاص داده شود، می‌بایست ۲۰ هزار واحد به مناطق حاشیه نشین داده اختصاص یابد و ما بقی نیز در سهند و یا شهرک جوانان احداث شود.به طور کلی ۲۵۵ هزار قطعه از ۳۴۶ هزار قطعه‌ی موجود در تبریز (۷۴ درصد) قطعات مسکونی هستند که از این تعداد حدود ۲۰ هزار قطعه متراژی زیر ۵۰ متر مربع دارند پس اگر قرار باشد ۷۰ هزار واحد از طرح ۴ میلیونی دولت به تبریز اختصاص داده شود، می‌بایست ۲۰ هزار واحد به مناطق حاشیه نشین داده اختصاص یابد و ما بقی نیز در سهند و یا شهرک جوانان احداث شود.

وی یادآور می‌شود: یکی دیگر از مشکلات بحث ملوک الطوایفی بودن مناطق بافت حاشیه نشین است، به‌طوریکه در طرح مسکن مهر افرادی که در شهر سهند صاحب خانه شده بودند، بعد از مدتی به دلیل اینکه آشنایان و نزدیکانشان در این مناطق بودند، دوباره به مناطق حاشیه نشین بازگشتند.

بابایی اقدم همچنین از دولت می‌خواهد تا قطعات و زمین‌هایی را که در اختیار سازمان‌های دولتی بوده، اما مخفی نگه داشته شده اند، از اختیار آن سازمان‌ها خارج کرده و در طرح جهش تولید مسکن که یک طرح ملی است و همه باید در آن سهیم باشند، استفاده کند.

او با اشاره به ساخت ۱۷۱ واحد مسکونی در منطقه حاشیه نشین خلیل آباد تبریز، می‌گوید: در این طرح قیمت تمام شده آنچنان افزایش یافت که متاسفانه بعد از اتمام کار یک دفترچه‌ اقساط نیز به صاحبان واحدها دادیم، افرادی که تنها با یارانه زندگی می‌کنند، مجبور به پرداخت اقساط ماهانه هم شدند، لذا باید بدانیم برای چه کسی خانه می‌سازیم تا او را بدهکار نکرده و دفترچه اقساط سه ماهه هم به او ندهیم و برای این‌کار نیز مجبور هستیم قیمت را پایین ببریم نه اینکه کیفیت را فدای قیمت کنیم.

بابایی اقدم در تشریح نحوه‌ی درجاسازی بافت فرسوده تبریز، یادآور می‌شود: باید مکان های غیر استاندارد را خریده و استاندارد کرده و تحویل دهیم و یا در نزدیک‌ترین مکان وکمترین شعاع موجود خانه بسازیم./ایرنا